تشخیص

تشخیص 2016-08-16T02:19:12+00:00

شناسایی اولیه و زودهنگام سرطان

مهمترین عامل در کاهش نرخ مرگ‌ومیر در سرطان پستان نقش فعال زنان در تشخیص زودهنگام بیماری است. اسکن (بررسی اولیه) پستان روش سه گانه‌ای دارد.

  • بررسی و کنترل وضعیت سلامتی توسط خود خانم‌ها
  • ماموگرافی
  • معاینه‌های بالینی توسط دکتر

آزمایش‌های تصویری

ماموگرافی: نخستین گام در شناسایی زودهنگام سرطان سینه

اولین متد در تصویربرداری پستان ماموگرافی است که با استفاده از اشعه‌ی ایکس با دوز پایین صورت می گیرد. ماموگرافی دستگاه اشعه‌ی ایکسی است که توانایی گرفتن عکس از پستان را دارد. هدف از ماموگرافی تشخیص سرطان در مراحل اولیه آن است و در نتیجه‌ی تشخیص زودهنگام بیماری درصد بیشتری از روش‌های درمانی با موفقیت به انجام می‌رسد. متد شناسایی سرطان پستان در ماموگرافی نخستین متد بین متدهای عکس‌برداری و تشخیص سرطان است.

ماموگرافی دیجیتال

ماموگرافی دیجیتال از جمله روش هایی است که امروزه به روشی مهم و حیاتی بدل شده است. تفاوت این روش با ماموگرافی کلاسیک به غیر از دوربین دیجیتال آن، عکس دیجیتال دریافتی از جستجوگر است. این عکس توسط متخصصان رادیولوژی پستان برای استفاده در ماموگرافی ایجاد شد. این عکس‌ها در صفحه‌ی نمایش، مورد بررسی قرار می‌گیرد و قابل ظهور یا قابل استفاده به صورت فیلم است.

تموسینیز: تکنولوژی پیشرفته در عکس‌برداری سه بعدی

تموسینیز که تعریف دیگری از ماموگرافی سه بعدی است جدیدترین و مهمترین فرصت فراهم شده در عرصه‌ی تکنولوژی دیجیتال است. در اصل تموسینیز یک دستگاه ماموگرافی دیجیتال است. طرز کارکرد دستگاه و عکس‌برداری در تموسینیز کاملاً شبیه به عکس برداری در دستگاه ماموگرافی است.

اولتراسونوگرافی (Ultrasonography)

اولتراسونوگرافی نوعی از تصویربرداری است. در این روش تصاویر به واسطه امواج صوتی بدست می‌آید.

اولتراسونوگرافی چهاربعدی

 ABVS(اسکنر اتوماتیکی سنجش حجم پستان) جدیدترین تکنولوژی در اولتراسونوگرافی پستان است که با نام‌های اولتراسوند اتوماتیکی پستان، سنجش اولتراسوند پستان و اولتراسونوگرافی چهاربعدی نیز شناخته می‌شود.

تصویرسازی تشدید مغناطیسی (ام آر)

تشدید مغناطیسی یا ام آر را می‌توان به عنوان تکنیکی از عکسبرداری نام برد که توسط فرکانس رادیویی در میدان مغناطیسی گرفته می‌شود. نتیجه‌ی کار با ام آر بسیار موفقیت‌آمیز است. در این روش، تششعی که مضر باشد یا به بافت های نرم آسیب برساند وجود ندارد.

متدهای بیوپسی (بافت‌برداری)

بافت‌برداری سوزنی

وقتی علائم مشکوک در پستان مشخص می‌شود بیوپسی سوزنی در قسمتی که نیازمند عمل جراحی است، اجرا می شود. با توجه به این که تعیین موارد مشکوک با معاینه‌های دستی امکان‌پذیر نیست، بیوپسی سوزنی با به کارگیری روش‌های تصویربرداری در کیلنیک‌های رادیولوژی انجام می‌شود. روند تشخیص بیماری بر اساس تفاوت در روش های بکارگرفته شده حدود بیست تا چهل دقیقه طول می‌کشد.

بعد از روند تشخیص علائم درجه بیماری بر اساس خوش خیم بودن، مشکوک (ناهنجار)، یا بدخیم بودن دسته‌بندی می‌شوند.

متدهای بیوپسی که با سوزن انجام می‌شود.

بافت‌برداری آسپیراسیون (FNAB)

این روش معمولاً با کمک سونوگرافی اجرا می‌شود. این روش به منظور از بین بردن کیست‌ها، پاکسازی پستان و انجام بیوپسی کمکی در گره‌های لنفاوی انجام می‌شود. همچنین با کمک این روش بیوپسی برای غده‌هایی در اندازه‌ی کوچک و غده‌هایی که در نقاط عمیق پستان جای گرفته‌‎اند قابل اجرا هستند.

بافت‌برداری با سوزن تروکات

این روش با سوزنی کلفت‌تر با قطر سه تا چهار میلی متر و تپانچه‌ی بیوپسی انجام می‌شود.

بیوپسی خلاء

بیوپسی خلاء چیست؟

در بین روش‌های بیوپسی سوزنی بیوپسی خلاء پیشرفته‌ترین روش است. این روش بیشتر در برای تجزیه و تحلیل یافته‌هایی که در ماموگرافی بدست آمده اند و یافته‌هایی که حاوی علائم مشکوک سرطان پستان هستند قابل اجرا است.

بیوپسی با هدایت ام آر

بیوپسی با هدایت ام آر یعنی چه؟

مطالعات پستان با ام آر معمولاً در مورد زنانی صورت می گیرد که سرطان پستان در آنها محرز شده است. در این بیماران، ام آر قبل از جراحی یا به منظور اسکن بیمارانی که در معرض خطرات جدی قرار دارند به منظور شناسایی احتمال وجود منطقه آسیب دیده دیگر در پستان انجام می‌شود.

گروه بیمارستان‌های آجی بادام   2012

کمسیون مشترک بین‌المللی (JCI) سازمانی مستقل است. این سازمان با هدف ارتقا و بهبود کیفیت درمان و فراهم کردن شرایطی به منظور مصونیت بیمار و افزایش بازده خدمات سلامتی و درمان دستورالعمل هایی را صادر می‌کند.

درمان با جراحی

اجرای درمان با رویکردی چند رشته‌ای

متخصصان جراحی عمومی، رادیولوژی، متخصصان آسیب‌شناسی، پزشکی توموردرمانی و متخصصان تومور‌درمانی با پرتو همگی در رویکردی چندرشته‌ای با یکدیگر همکاری می‌کنند. این همکاری در راستای برنامه‌های درمان سرطان پستان صورت می‌گیرد. عموما در مرحله اول این جراح است که وضعیت بیمار را ارزیابی می‌کند. ارزیابی وضعیت سلامتی بیمار توسط روانشناسان و روانپزشکان قبل و پس از درمان دارای اهمیت بالایی دارد و مورد توجه قرار می گیرد.

در چه شرایطی عمل جراحی انجام می شود؟

در مرحله‌ی نخست درمان سرطان پستان یکی از اولین‌ها کارها جراحی است. در روش هایی که در جراحی برای درمان سرطان بکارگرفته می شود، بافت‌های سرطانی پستان برش داده شده و بافت‌های اطراف پاکسازی می‌شود یا اینکه کل پستان برداشته می‌شود. برای پی بردن به اینکه بیماری به بافت‌های زیربغل سرایت کرده است یا نه از گره‌های لنفاوی نمونه‌برداری می‌شود. در مرحله‌ی نخست بیماری و اتمام جراحی مداخله‌ای، مراحل بعدیِ تراپی آغاز می شود که همان درمان‌های تکمیلی است؛ پرتودرمانی، هورمون‌درمانی و شیمی‌درمانی.

امروزه با رشد و توسعه‌ی روش‌های درمانی در جراحی و درمان‌های تکمیلی، نتایج عالی درمان در بیماران بدست می آید.

پیشگیری از بیماری سرطان در پستان با استفاده از جراحی

بیمارانی که دچار سرطان پستان شده اند همیشه به علت بازگشت سیستماتیک بیماری در معرض خطر جدی قرار دارند. به عبارت دیگر بازگشت بیماری به علت خاصیت انتقالی (متاستیس) سلول های سرطانی از یک محل به محل دیگر است. البته این به معنای بازگشت دوباره‌ی بیماری صرفاً به خود پستان نیست. بر همین اساس برداشتن تومور با بافت همراه (تومور تک‌کانونی) به وسیله‌ی جراحی پیشگیرانه در زمان مناسب، از برداشتن کل پستان سودمندتر است. بافت تومور به همراه یک تا دو سانتیمتر از بافت‌های سالم اطراف، در جراحی پیشگیرانه برداشته می‌شود (برش‌بردای تکه‌های بزرگ، تومورکتومی، لامپکتومی).

تکنیک‌های دیگری که در برش‌برداری تکه‌های بزرگ پستان کاربرد دارد، کواندراکتومی (برداشت یک‌چهارم پستان) و ماستکتومی جزئی (برداشت بخشی از پستان) نام  دارد.

اگر غده‌ها قابل رویت نبوده و بدخیم باشند آن غده‌ها با کمک دستگاه‌های ماموگرافی و اولتراسوند مشخص می‌شوند سپس از بافت سرطانی تکه برداری می شود، این روند توسط تکنیک‌های رول(  ROLL محل‌یابی جراحات مخفی با نوکلید پرتوزا) به صورت فیلم درآورده می‌شود. بعد از اینکه بیماری تحت کنترل در آمد درباره‌ی اینکه غده به تمامی برداشته شود یا نه تصمیم‌گیری می‌شود.

عمل جراحی که طی آن کل پستان برداشته می‌شود (ماستکتومی)

ماستکتومی زمانی انجام می شود که با توجه به شرایط بیماری جراحی پیشگیرانه در پستان مناسب نباشد. در گذشته برداشت کل پستان امری عادی به شمار می‌رفت اما امروزه ماستکتومی زمانی انجام می‌شود که به علت بزرگی تومور یا به علت اینکه تومورها در قسمت عمده‌ای از پستان پخش شده‌اند (تومورهای چندکانونی) شرایط بیماری برای جراحی پیشگیرانه مناسب نباشد. با این همه مطابق با شرایط سلامتی بیمار، تعدیل ماستکتومی رادیکال یعنی تصمیم به برداشت کل پستان و قسمت عمده‌ای از گره‌های لنفاوی قابل بازنگری است. در این گونه موارد به علت برداشتن قسمت بزرگی از گره‌های لنفاوی زیربغل، شماری از علائم جانبی مثل باد کردن بازو، بی‌حسی و کرختی و سوزش ممکن است ظاهر شود.

جراحی مداخله‌ای برای سنجش گره‌های لنفاوی زیربغل

تقریباً همیشه سرطان پستان به لنف‌های زیربغل گسترش می‌یابد. در گذشته به جای شناسایی موقعیت بیماری به منظور تعیین چگونگی کنترل بیماری، کل گره‌های لنفاوی زیربغل (کالبدشکافی زیر بغل) برداشته می شود اما محققان در تلاش برای یافتن روشی دیگر برای کاهش عوارض جانبی از قبیل تورم بازو (خیز لنفاوی)، محدودیت‌های حرکتی و تغییر شکل شانه، کاهش قدرت بازو و کرختی و بی‌حسی آن، به تازگی به تکنیکی به نام بافت‌برداری سنتیل از گره‌های لنفاوی دست یافته‌اند که در آن برش سلول‌های توموری امکانپذیر شده است.

بافت‌برداری سنتینل از گره‌های لنفاوی چگونه اعمال می‌شود؟  

در این تکنیک قبل از عمل جراحی مواد رادیواکتیو مثل «تکنیسم-99 ام» درون پستانی که حاوی تومور است تزریق می‌شود. یک روز قبل از جراحی یا صبح روز عمل لینفوسینتوگرافی (Lymphoscintigraphy = عکس‌برداری در پزشکی هسته‌ای) صورت می گیرد. سپس تصاویر بدست آمده توسط متخصصان آسیب‌شناس مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد و گره‌های لنفاوی (سنتینل‌ها) در حین عمل جراحی برداشته می‌‎شوند. مواد رادیواکتیو با دوز بالا توسط ماده‌ی آشکارساز رادیواکتیو که گاما پروب (Gamma prob) نامیده می‌شود، به گره‌های سنتینل تزریق می‌شود. البته در طول عمل هم می توان ماده آبی رنگ را به درون پستان تزریق کرد. لنف‌هایی که آبی‌رنگ شد‌ه‌اند به عنوان لنف‌های سنتینل برش داده می‌شوند. لنف‌‎های سنتینل توسط کانال‌های لنفاوی، آبی‌رنگ می‌شوند. در این میان متخصصان آسیب‌شناسی در طول عمل تکه های سرطانی را مطالعه می‌کنند. اگر لنف‌های سنتینل به مواد آبی‌رنگ واکنش مثبت نشان دهد و با مواد آمیخته شود، کل گره‌های لنفاوی برداشته می‌شوند و اگر در طول عمل لنف‌ها واکنش منفی نشان دهند، لنف‌ها سالم محسوب شده و دست نخورده در محل باقی می‌مانند. بنابراین عوارض جانبی مثل تورم بافتی، محدودیت‌ در حرکت شانه و بی‌حسی بازو در بیمارانی که فقط لنف‌های سنتینل، بیوپسی می‌شوند، کمتر دیده می‌شود. با این حال گره‌های لنفاوی سنتینل به روش مخصوصی معالجه می‌شوند چرا که بافتی که واکنشی منفی نشان داده تحت کنترل لکه‌ی آبی است. اگر کوچکترین واکنش مثبت لنف به مواد آبی تشخیص داده شود، بیمار باید برای بار دوم تحت عمل جراحی قرار بگیرد چرا که وضعیت بیمار ایجاب می‌کند تا کالبدشکافی زیربغل انجام شود. یعنی کل گره‌های لنفاوی برداشته می‌شود.

احیای پستان (بازسازی مجدد پستان)

بعد از عمل جراحی برداشت پستان، بازسازی پستان به منظور ترمیم طبیعی دوباره‌ آن قابل انجام است. از این منظر بازسازی پستان، نوعی جراحی زیبایی تلقی می‌شود. این عمل به نوعی ترمیم (بازسازی دوباره) پستان است؛ به عبارت دیگر نوعی جایگذاری مجدد عضوی است که به خاطر بیماری از دست رفته است. امروزه در سایه‌ی پیشرفت‌هایی که در علم پزشکی صورت گرفته است جراحان قادر به ساختن پستانی کاملاً شبیه پستان طبیعی هستند. متخصصان جراحی پلاستیک و جراحان بازسازی پوست ما، عضو گروه درمان سرطان پستان در کشورهای توسعه‌یافته هستند. این متخصصان با کمک عمل جراحی قادر به تغییر فرم پستان هستند.

بازسازی دوباره‌ی پستان چه فوایدی دارد؟

 از دست دادن پستان به لحاظ روانی تأثیر منفی در بسیاری از زنان می‌گذارد. برای بسیاری از بیماران ترمیم دوباره‌ی پستان نوعی شروع دوباره‌ی زندگی است. روابط خانوادگی و زندگی زناشویی این بیماران سازگارتر می‌شود. از آن گذشته این عمل در تقویت روحیه بیمار در مبارزه با بیماری نقش بسزایی دارد.

چه مراحلی در بازسازی پستان اجرا می‌شود؟

در جراحی ترمیم پستان سه مرحله‌ی پایه وجود دارد: به ترتیب ایجاد بافت پستان، بازسازی نوک پستان و هاله‌ی آن و اصلاح عدم تقارن میان پستان‌ها

الف) ایجاد بافت پستان

عموماً ترمیم پستان برداشته شده به دو روش امکانپذیر است:

1- پستان مصنوعی

2- ترمیم از طریق بافت بدن خود بیمار (بافت‌های خودزا)

عوامل بسیاری در انتخاب روش عمل و زمان ترمیم نقش دارند. این عوامل عبارتند از؛ وضع عمومی سلامت بیمار، سن بیمار، ویژگی‌های جسمی بیمار، مشخصات عمل ماستکتومی، تشخیص اینکه بیمار احتیاج به پرتو درمانی دارد یا خیر،وضعیت پستان دیگر، ترجیح‌های بیمار و مهارت و تجربه جراحان پلاستیک.

1- پستان مصنوعی

پستان‌های مصنوعی دو نوع هستند: 1. حاوی ژل 2. حاوی آب نمک. در هر دو نوع سطح خارجی پستان متشکل از جداری سیلیکونی است. با توجه به وضع بیمار، ترمیم‌سازی مستقیم با جایگذاری پستان مصنوعی (همزمان با ترمیم‌سازی) قابل اجرا است. ابتدای کار بالنی که با نام «بافت حجم‌زا» معروف است به منظور گسترش بافت نرم جداره‌ی سینه جایگذاری می‌شود؛ سپس این بالن با پستان مصنوعی دائمی جایگزین می‌شود. این روش در مرحله‌ی آخر ترمیم انجام می‌شود.

2- ترمیم پستان با بافت‌های بدن خود بیمار (بافت‌های خودز)

ترمیم پستان با بافت‌های خودزا پیچیده‌تر و نیازمند تجارب جراحی است.

ریزجراحی

در این نوع جراحی پوست و چربی‌های زیرپوستی از ناحیه‌ی شکم، پشت یا بالای ران با رگ‌های مربوطه و رگ‌های غذارسان بافت‌ها، جدا می‌شوند. با دوختن رگ‌های غذارسان زنده به رگ‌های دریافت‌کننده‌ی بافت، ترمیم و بازسازسی بافت پستان آغاز می‌شود. جراح پلاستیک باید مهارت کافی در انجام عمل ریزجراحی را داشته باشد چرا که  دوختن رگ‎های نازک به هم فقط در زیر میکرپوسکوپ امکان‌پذیر است.

ب) ترمیم و بازسازی نوک و هاله پستان

به منظور دستیابی به پستانی با شکل و فرم طبیعی احتمال نیاز به چند عمل جراحی وجود دارد. به عبارت دیگر سخت‌ترین مرحله، مرحله‌ی اول عمل جراحی یعنی روند بازتولید بافت پستان است. مرحله‌ی دوم عمل، یعنی بازتولید نوک و هاله‌ی پستان (ناحیه‌ی تیره گرداگرد پستان) عمل آسان‌تری است. این جراحی با بی‌حسی موضعی محل انجام می‌شود.

نوک پستان از بافت‌های محل درست‌ می‌شود. احتمالاً برای ناحیه تیره‌رنگ دور نوک پستان خالکوبی مورد نیاز خواهد بود. در این عمل ترمیم گاهی از پوست نوک پستان دیگر یا پوست کشاله ران استفاده می شود.