پرتو درمانی

پرتو درمانی 2017-11-16T19:25:51+00:00

cyberknife-radiation

توموردرمانی با پرتو رشته‌ای خاص است. در این رشته یونیزاسیون با پرتو، تأثیرات پرتوافکنی بر سرطان، رفتار تومورها و همچنین پژوهش‌های انجام گرفته در زمینه‌ی تومور و پرتو مورد بررسی قرار می گیرد. توموردرمانی با پرتو در دو زمینه پویا دارد: پرتودرمانی و پرتوجراحی.

پرتودرمانی (درمان با اشعه‌ی ایکس(

پرتودرمانی بدین گونه تعریف می‌شود: درمان بافت‌های سرطانی یا درمان تومورهای خوش‌خیم با پرتوافکنی. این شیوه بین مردم با عنوان‌های رادیوتراپی یا درمان با اشعه‌ی ایکس معروف است. پرتوهای مورد استفاده در رادیوتراپی با هدف از بین بردن یا متوقف کردن رشد سلول‌های سرطانی به کار می‌رود. پرتودرمانی به صورت مستمر در درمان سرطان کاربرد داشته است. 60 تا 80 درصد بیماران بعد از تشخیص بیماری نیاز به حداقل یک جلسه (دوز) پرتودرمانی دارند.

دستگاه‌های درمانی مورد استفاده در پرتودرمانی:

Rapidarc-tech

رپیدارک (Rapidarc)

رپیدارک دستگاه بسیار پیشرفته‌ی پرتوافکنی است که مدت زمان رادیوتراپی بیماران را کاهش می‌دهد. در این روش درمان در یک جلسه پرتو درمانی که معمولا بین 15 تا 30 دقیقه است به دو دقیقه می رسد.

k-Trilogyتریلوژی (Trilogy)

تریلوژی نوعی دستگاه شتاب‌دهنده‌ی خطی است که در درمان با پرتو به کار می‌رود. این دستگاه ویژگی‌های چند دستگاه‌ دیگر را یکجا در خود جمع کرده و این عاملی است که متخصصان را قادر می‌سازد تا در کوتاه ترین زمان ممکن و با بهترین عملکرد کار درمان را انجام دهند. و بدین ترتیب بیماران دقیق‌ترین روش درمانی را در کوتاه‌ترین زمان ممکن دریافت می‌کنند.

براکی‌تراپی (Brachytherapy نزدیک‌درمانی)

براکی‌تراپی روشی پزشکی است به منظور افزایش کنترل در محل درگیربیماری که از طریق افزایش دوز پرتو بر روی تومور در قبل و بعد از پرتودرمانی  انجام می‌شود. با این حال به منظور درمان بیمارانی که در موقعیت مناسب درمان قرار دارند از این روش  می‌توان استفاده کرد. در این روش منبع تابش رادیواکتیو روی تومور و بافت‌های هدف با روش‌های خاص هدف گیری می شود و محدودیت‌هایی در مورد دوز منبع تابش اعمال می‌شود.

تکنیک‌هایی که در توموردرمانی با پرتو اجرا می‌شود:

ـ آی جی آر تی (IGRT): هدایت تصویری پرتودرمانی

ـ آی ام آر تی (IMRT): مدولاسیون فشرده در پرتودرمانی

ـ پرتودرمانی همشکلپرتودرمانی همساز 3D

ـ اس آر تی/اس آر اس (SRT/SRS): پرتودرمانی استرئوتاکتیک/ پرتوجراحی استرئوتاکتیک

زمینه‌های کاربردی پرتودرمانی

مطابق با وضعیت بیماری، پرتودرمانی به دو گروه مجزای اصلی تقسیم می‌شود:

پرتودرمانی با هدف درمان:

اطلاعاتی که از وضعیت بیماری بیمار در دسترس داریم این امکان را فراهم می‌کند تا درمان  بر اساس محل بیماری به طور کامل انجام شود. این پرتودرمانی یا به تنهایی یا همراه با جراحی و شیمی درمانی اجرا می‌شود.

پرتودرمانی برای تسکین درد:

cell-radiation

این روش درمانی در مواردی به کار می‌رود که احتمال از بین بردن کامل بیماری وجود ندارد. هدف از این پرتودرمانی از بین بردن درد یا کاهش درد به منظور بهبود کیفیت زندگی بیماران مبتلا به بیماری‌های پیچیده و حاد است. به عنوان مثال دردهای استخوانی با استفاده از پرتودرمانی کاهش می‌یابند. در خونریزی‌های ایجاد شده بر اثر تومور، کنترل خونریزی با پرتوافکنی ممکن است. مقدار دوز استفاده شده در این نوع پرتودرمانی در مقایسه با دوز استفاده شده از پرتوافکنی که به منظور درمان به کار می‌رود، کمتر است و در مقایسه مدت زمان درمان نیز کوتاه‌تر می‌شود.

پرتوجراحی (جراحی با پرتو، بدون خونریزی و بدون نیاز به شکافتن سر)

یکی از حوزه‌های پرتودرمانی، عرصه‌ی پرتوجراحی است. پرتوجراحی اساساً با هدف فرستادن پرتوهایی با انرژی پایین بر نقطه بیماری انجام می‌شود و در مرحله دوم است که پرتوهای متمرکز با انرژی بالا، بر نقطه‌ی بیماری ساطع می‌شود.

هدف اصلی این روش تضعیف یا از بین بردن سلول‌های سرطانی با افشاندن پرتوهای متمرکز بر روی محل بیماری و محافظت از بافت‌های سالم اطراف از عوارض جانبی است.

تکنیک‌هایی که در توموردرمانی با پرتو کاربرد دارند:

اس آر اس/ اس آر تی:

پرتوجراحی استرئوتاکتیک، شیوه‌ای درمانی خاص و متعادل در هنگام درمان است که هدف آن تخریب تومور است و در همان جلسه‌ی اول پرتوهایی با دوز بالا به تومور تابیده می شود. بعد از تعیین توازن در هدف‌گیری

[مختصات دکارتی] پرتوجراحی آغاز می‌شود. اگر این نوع درمان بیش از یک جلسه به طول انجامید (معمولاً در 3 تا 5 جلسه صورت می‌گیرد) پرتودرمانی استرئوتاکتیک نامیده می‌شود.